Aambeien
Aambeien kunnen in de zwangerschap ontstaan onder invloed van het hormoon progesteron en de grote druk van de baarmoeder op het darmstelsel. Eenvoudig gezegd zijn het spataders in het onderste deel van het darmstelsel. Het zijn plaatselijke verwijdingen van de aders en ze ontwikkelen zich boven de sluitspier van de anus en onder het slijmvlies of onder de huid. Aambeien zakken soms door de anus naar buiten. Het slijmvlies kan snel beschadigen waardoor er bij het afvegen wat bloedverlies gezien wordt. Soms worden de aambeien door de anus afgekneld en zwellen ze op. Klachten als een drukkend gevoel, een wat branderig of jeukend gevoel zijn normaal.
Het ontstaan van aambeien kunt u niet altijd voorkomen, maar met de volgende leefregels maakt u de kans op aambeien wel kleiner:
-houdt de ontlasting zacht door het eten van vezelrijke voeding (zie obstipatie) en het drinken van veel water (minimaal 2 liter)
-stel toiletbezoek niet te lang uit wanneer u drang voelt om te gaan
-vermijd persen
-zorg voor voldoende beweging
Bij de apotheek kunt u aambei-zalf halen. De aambeien slinken vaak pas na de zwangerschap omdat dan de grote druk van de baarmoeder wegvalt en de zwangerschapshormonen langzaam maar zeker afnemen.

Afscheiding
Normale vaginale afscheiding is wittig van kleur en voelt slijmerig en plakkerig aan. In de zwangerschap kan de hoeveelheid en de dikte van de afscheiding (fluor) sterk variëren omdat de zuurgraad in de vagina onder invloed van hormonen verandert en de doorbloeding van de vagina beter wordt. Veel vrouwen hebben veel meer afscheiding tijdens de zwangerschap dan normaal. De afscheiding hoort wel doorzichtig of wit te blijven en vloeibaar, slijmerig en plakkerig.
Zolang de afscheiding niet jeukt, stinkt of van kleur veranderd is er geen reden om u zorgen te maken. Bij twijfel kunt u altijd met ons overleggen.
Een goede hygiëne is altijd belangrijk. Toch kunt u beter geen zeep gebruiken bij het wassen van de vagina en de vulva omdat u dan de zuurgraad aantast. Als het milieu van de vagina minder zuur wordt creëert u een fijne omgeving voor bacteriën waardoor de kans op een schimmelinfectie toeneemt. Dit is niet schadelijk, ook niet voor de baby, maar liever te voorkomen wordt dan te genezen.
U kunt uzelf van onderen het beste alleen met lauwwarm water wassen en goed afdrogen. Het gebruik van inlegkruisjes moet u minimaliseren, indien nodig alleen dragen als u uitgaat. Draag niet te strakke kleding en gebruik bij voorkeur katoenen ondergoed.

Bandenpijn
De baarmoeder hangt in het bekken aan banden. De banden zitten aan de bovenkant van de baarmoeder vastgehecht en lopen in de richting van het schaambotje. Door de groei van de baarmoeder komt er spanning op de banden, wat erg pijnlijk kan zijn. Kenmerkend is dat deze pijn onverwacht optreedt en heftig is. De pijn is links en/of rechts in de lies/onderbuik of rond de navel. Ook een onverhoedse beweging kan deze pijn veroorzaken. Door even rustig te gaan zitten of liggen zult u merken dat de pijn weer wegebt.

Bekkenklachten / lage rugklachten
Door veranderende verhoudingen in uw lichaam en de groei van uw baarmoeder en uw buik verandert uw houding. Buikspieren functioneren steeds minder waardoor alle benodigde kracht uit de rug komt. Dit veroorzaakt vaak lage rugklachten. Let op uw houding met bukken en tillen! Til bewust en niet onnodig. Let vooral op met (kleine) kinderen!
Onder invloed van hormonen verweekt het kraakbeen in uw bekken en kunt u bekkenklachten krijgen.
U heeft geen verwijsbrief meer nodig van de huisarts om naar de fysiotherapeut te gaan.
De fysiotherapeut zal de huisarts wel blijven informeren, tenzij u aangeeft dat u dat niet wenst. Als u besluit rechtstreeks naar de fysiotherapeut te gaan, dan voert deze eerst een zogenaamde screening uit. Dit betekent dat hij eerst vaststelt of u bij de fysiotherapeut aan het juiste adres bent. Zo niet, dan kan hij u bijvoorbeeld doorsturen naar de huisarts.
Zorgverzekeraars kunnen aanvullende eisen stellen aan de vorm van directe toegang van de fysiotherapie. Een zorgverzekeraar heeft de vrijheid om directe toegankelijkheid tot fysiotherapie wel of niet te regelen in de verzekeringspolis. Vraag het daarom eerst na bij uw verzekering.
Bespreek uw vermoeden eerst met ons als u meent dat u fysiotherapie nodig heeft.

Bloedarmoede
Tijdens de zwangerschap treedt soms bloedarmoede op. Dit komt doordat er extra bloed nodig is omdat de circulatie bij de zwangere vergroot wordt en er dus (tijdelijk) een ijzertekort ontstaat. Ook vindt er in het lichaam een verdunning van het bloed plaats als compensatiemechanisme voor bloedverlies tijdens de bevalling.
Bloedarmoede is soms te voorkomen door een ijzerverrijkt dieet te volgen en afhankelijk van de mate van bloedarmoede eventueel ook ijzertabletten te gebruiken op voorschrift van de verloskundige.

IJzertabletten en levensmiddelen met een hoog ijzergehalte mogen niet direct gecombineerd worden met melkproducten, koffie of thee, omdat het de ijzeropname tegenwerkt. Levensmiddelen met een hoog vitamine-C gehalte (appelsap, sinasappelsap of roosvicee) bevorderen juist de opname van ijzer en daarom kunt u deze het beste gecombineerd gebruiken.
Dit betekent dus niet dat u geen melkproducten moet gebruiken. Integendeel, u heeft melkproducten zeker nodig in verband met de calcium die het bevat. Gebruik uw melkproducten bij voorkeur minimaal één uur voor of twee uur na de maaltijd.
Levensmiddelen met een hoog ijzergehalte zijn:
-vlees, vis gevogelte
-eieren
-volkorenbrood, roggebrood, bruinbrood, ontbijtkoek
-alle groene groentes, rode bieten, koolraap
-peulvruchten, frambozen, abrikozen, mango’s
-noten
-appelstroop, keukenstroop
-roosvicee ferro, floradix, bietensap
Wij zullen uw ijzergehalte minimaal twee keer in de zwangerschap controleren en indien nodig ijzer voorschrijven.

Cystitis (blaasontsteking)
In de zwangerschap is de kans op het krijgen van een blaasontsteking verhoogd. Dit komt waarschijnlijk doordat de urineleider verwijd is en er verminderde samentrekkingen van de blaas plaatsvinden onder invloed van de zwangerschapshormonen.
De klachten die gepaard gaan met een blaasontsteking, als pijn bij het plassen, kleine beetjes plassen of bloed bij de urine, zijn in de zwangerschap vaak minder duidelijk aanwezig.
Het plassen van kleine beetjes is een zwangerschapskwaal die niet schadelijk is en waar u niets aan kunt doen. Vaak komen er in de zwangerschap andere klachten bij kijken als; vaak en regelmatig harde buiken, ook als u in rust bent en een pijnlijk zeurend gevoel in de onderbuik.
Het is voor iedere zwangere, maar zeker wanneer u erg vatbaar bent voor blaasontstekingen, goed om de volgende leefregels in acht te nemen, om de kans op een blaasontsteking te minimaliseren;
-veel drinken, zodat alles goed doorspoelt (niet meer dan 3 liter per dag)
-drink cranberrysap of sappen met veel vitamine C
-goed uitplassen en rechtop zitten tijdens het plassen
-tijdens het plassen niet stoppen, om bijvoorbeeld uw bekkenbodemspieren te trainen

Een blaasontsteking is door de huisarts makkelijk te diagnosticeren. Neem daarom bij bovenstaande klachten even contact met ons op en indien nodig zullen wij u voor urineonderzoek naar de huisarts verwijzen.

Een blaasontsteking is niet schadelijk wanneer u er op tijd bij bent. Door middel van een aantal dagen antibiotica, waarbij rekening gehouden wordt met uw zwangerschap, bent u er snel weer van af.

Maagzuur
Door de zwangerschapshormonen wordt de bovenste kringspier van de maag wat slapper. Ook komt de maag in de verdrukking door de steeds groter wordende baarmoeder. Dit betekent dat er kleine beetjes maagzuur terug kunnen stromen in de slokdarm en dat geeft een naar branderig gevoel diep in de keel. Soms treedt er zelfs misselijkheid op. Wanneer de maag vol zit is de kans op terugstromen van maagzuur naar de slokdarm wat groter, eet daarom kleine porties. Nog wat andere tips:
-eet rustig en kauw goed
-gebruik zo min mogelijk koolzuurhoudende danken, koffie, sinaasappelsap, gekruid eten en vet
-neem even rust voor en na de maaltijd
-ga goed rechtop zitten zodat de maag niet bekneld raakt
-bij plotselinge aanvallen van maagzuur kunnen droge biscuitjes, crackers, droge muesli of gele vla wel eens helpen
-zet eventueel het hoofdeinde van het bed iets hoger of leg een kussen onder het matras.
Indien bovenstaande adviezen niet helpen kunt u bij de apotheek of de drogist Rennies of Antagel ophalen, maar bespreek het eerst even met ons.

Jeuk
Zwangerschapsjeuk is een veel voorkomende klacht. Het is niet precies bekend waardoor zwangerschapsjeuk ontstaat. De jeuk begint meestal op de buik en verspreid zich later over de ledematen. Soms ontstaan er ook bultjes, maar meestal is er niets te zien.
Enkele tips om de jeuk wat te doen verminderen:
- een lauwe douche nemen
- mentholpoeder of koelzalf gebruiken (verkrijgbaar bij de apotheek)
- luchtige kleding dragen, met name katoenen kleding
- geen wasverzachter gebruiken
- zo min mogelijk zeep gebruiken

Misselijkheid
Misselijkheid in de eerste maanden van de zwangerschap wordt meestal veroorzaakt door een hoog gehalte van het hormoon hCG. De meeste vrouwen hebben er vooral in de ochtend last van, maar het kan ook gebeuren dat u de hele dag wat misselijk bent.
Tips tegen misselijkheid:
· Drink en eet meteen iets bij het wakker worden, het liefst nog vóór het opstaan, zoals een kopje thee en een beschuitje
· Regelmatig eten helpt vaak om de misselijkheid tegen te gaan. Eet bijvoorbeeld een boterham of wat fruit tussen de maaltijden door.
· Drink voldoende, zeker als de misselijkheid gepaard gaat met braken.
Indien u blijft overgeven en drinken ook niet meer binnenblijft neem dan contact met ons op.
Wat afvallen door de misselijkheid en het overgeven kan geen kwaad, maar indien u extreem afvalt of u vertrouwt het niet, bel ons dan gerust.
Ook in de laatste maanden van de zwangerschap kunnen vrouwen last hebben van misselijkheid. Dat komt vooral doordat de baarmoeder tegen de maag drukt. Probeer daarom kleine maaltijden te eten. Eet bijvoorbeeld liever zes keer per dag een kleine maaltijd in plaats van drie keer een bord vol. Dit houdt niet in dat u méér moet gaan eten, dus niet voor twee, maar betekent dat u uw maaltijden over meerdere maaltijden per dag uitsmeert.
Gaat misselijkheid gepaard met andere klachten, neem dan even contact met ons op.

Obstipatie
Onder invloed van het hormoon progesteron gaan de darmen in de zwangerschap langzamer werken. Daardoor blijft de ontlasting langer in de darmen, wordt er meer vocht aan onttrokken en wordt de ontlasting dus harder.
Obstipatie kan soms voorkomen worden door regelmatig te eten, voldoende te drinken (minimaal 2 liter), voldoende te bewegen en eventueel een vezelrijk dieet te volgen.
Vezelrijke voeding is:
-volkorenbrood, tarwekiemen, roggebrood, bruinbrood, ontbijtkoek, volkoren biscuit
-groentes, rauwkost
-peulvruchten en (ongeschild) fruit, met name kiwi’s
-zemelen, tarwevlokken, muesli sesamzaad, zonnebloempitten e.d.
Wanneer de obstipatie niet verdwijnt door bovenstaande adviezen kunt u eventueel roosvicee laxo gebruiken (te koop bij de drogist). Mocht niets baten neem dan contact met ons op.

Spataderen
(kramp in de benen / vermoeide benen / rusteloze benen)
Spataderen en klachten van de benen kunnen in de zwangerschap ontstaan doordat het hormoon progesteron ervoor zorgt dat de aderen verslappen. De steeds groter wordende baarmoeder maakt het voor het bloed uit de benen moeilijk om weer omhoog te stromen en door de grote druk in de aderen krijgen zwangeren spataderen of pijnlijke benen.

Spataderen kunnen ook voorkomen in de schaamlippen.
Bestaande spataderen verergeren vaak in de zwangerschap.

Het ontstaan van spataderen kunt u niet voorkomen, maar door de volgend leefregels in acht te nemen kunt u er wel voor zorgen dat de druk in de aderen minder wordt en de terugvloed van het bloed naar het hart wordt bevorderd, waardoor ook klachten als pijnlijke benen verminderen:
-bewegen is goed, maar niet overdrijven, lopen en zwemmen zijn aan te raden
-wanneer u rust of zit niet met de benen over elkaar zitten, niet te lang in dezelfde houding en het liefst met de voeten omhoog
-geen strakke kleding dragen, niet op hoge hakken lopen
-extra warmte geeft nog meer vaatverwijding, daarom warme baden, zonnen of sauna beperken, indien mogelijk de benen afdouchen met koud water

Spataderen verdwijnen grotendeels na de zwangerschap.
Steunkousen zijn verkrijgbaar via de huisarts, maar voordat u daartoe overgaat kunt u het beste eerst even contact met ons opnemen.
Bij de spataderspecialiste kunt u eventueel terecht voor verlichtende massages, zie “contacten”.

Urine-incontinentie
Veel zwangeren hebben in meer of mindere mate last van ongewild urineverlies.
Dit komt doordat tijdens de zwangerschap door de groei van het kindje en de baarmoeder, in combinatie met het verslappen van de bekkenbodemspieren, de belasting van de bekkenbodem in korte tijd erg toeneemt.

Door de groei van de baarmoeder kan de blaas wat gehinderd worden. Doordat er geen ruimte meer is om uit te zetten (dat gebeurt tijdens vulling), kan de blaas minder urine bevatten en zal men vaker, kleinere hoeveelheden, plassen, of zal er soms per ongeluk wat urine lekken door de hogere druk die er ontstaat op de blaas.

Incontinentie ontstaat wanneer de druk die op de blaas, dus in de buik heerst, groter is dan de druk die de bekkenbodemspieren kunnen ontwikkelen. In rust hebben de meeste vrouwen geen last van urineverlies. Maar wanneer men gaat bewegen en de buikdruk toeneemt, kunnen er problemen ontstaan, wat gebeurt bij hoesten, niezen, lachen, bukken en lichamelijk werk.

Tijdens deze activiteiten zullen de bekkenbodemspieren dus actief aangespannen moeten worden.
Ook is het goed om uw bekkenbodemspieren te trainen in de zwangerschap. Meer adviezen zijn te verkrijgen op de praktijk.

Vermoeidheid / slecht slapen
Vermoeidheid en slecht slapen hebben verschillende oorzaken.
Er vinden grote veranderingen in het lichaam plaats, onder invloed van hormonen. De samenstelling en hoeveelheid bloed veranderd, de spijsvertering en de stofwisseling veranderen, etcetera. Maar bovenal groeit er een nieuw leven dat op zijn of haar plaats ook de nodige energie van u vraagt.
Naast lichamelijke veranderingen gebeurt er mentaal ook een heleboel. Uw leven staat op het punt te veranderen, het is spannend of de zwangerschap wel goed gaat verlopen, de bevalling wordt een grote gebeurtenis en u heeft vast nog een heleboel dingen te regelen. Deze drukte kost ook een hoop energie.
Door de veranderde hormoonhuishouding bent u vaak ook emotioneler en labieler en dat geeft helemaal niets zolang u maar toegeeft aan uw gevoel en aan de rust-vraag van uw lichaam. Slaap uit als het kan, doe een klein middagdutje of rust in ieder geval even tussen de middag en ga op tijd naar bed.
Slecht slapen komt vaak doordat zwangeren vaker en intensiever dromen. Ze zijn druk bezig met de zwangerschap, de baby, de bevalling, de rest van het gezin en de zorg daar voor. Ook nemen naar het einde van de zwangerschap toe de lichamelijke kwalen toe en kan de buik in de weg zitten of krijgt u door afknelling van de benen door de grote baarmoeder tintelende benen of kramp in de benen. Veel zwangeren hebben baat bij een stukje wandelen voor het slapen gaan. Het hoofd is vaak opgeruimder en het lichaam wat vermoeider waardoor slapen soms beter gaat.
Misschien ten overvloede; vermoeidheidsklachten staan niet altijd in verband met bloedarmoede.

Vocht vasthouden / oedeem
Vocht vasthouden tijdens de zwangerschap is heel normaal. Gemiddeld is dat ongeveer twee tot drie liter. Vooral in de laatste maand is dit te merken aan bijvoorbeeld opgezwollen handen, voeten en een boller gezicht.
U kunt oedeem niet voorkomen. Blijf wel voldoende bewegen en ga niet minder drinken. Veel drinken is juist goed omdat de afvalstoffen daardoor goed afgevoerd kunnen worden.
Wanneer u rust kunt u het beste met uw voeten omhoog zitten. Eventueel kunt u uw voeteneinde van uw bed iets verhogen door een kussen onder het matras te leggen. Leg geen kussen onder uw knieën omdat u daardoor uw onderbenen afknelt.
Soms wordt oedeem veroorzaakt doordat de bloeddruk iets stijgt. Zeker aan het einde van de zwangerschap is dat een normaal verschijnsel. Wij zullen uw bloeddruk goed in de gaten houden.
Een zoutarm dieet is achterhaald en maakt het eten meestal minder smakelijk, zuinig zijn met zout kan echter nooit kwaad.